9 علت روغن دادن کمپرسور باد + ویدیو راه حل
علت روغن دادن کمپرسور باد؛ اگر از خروجی کمپرسور، همراه با هوای فشرده، روغن خارج میشود یا روی تجهیزات و کمپرسور باد آثار روغن مشاهده میکنید، این موضوع طبیعی نیست و باید هرچه سریعتر علت آن بررسی شود. در بیشتر موارد، مشکل به یکی از این موارد مربوط میشود: خرابی سپراتور روغن سطح بیش از حد روغن گرفتگی مسیر برگشت روغن فرسودگی قطعات داخلی استفاده از روغن نامناسب خرابی سیستم فیلتراسیون البته علت در کمپرسورهای اسکرو و پیستونی کاملاً یکسان نیست که در ادامه بررسی میکنیم.
چرا وجود روغن در هوای فشرده خطرناک است؟
وجود روغن در هوای خروجی فقط یک مشکل ظاهری نیست. ممکن است باعث شود:
- شیرهای پنوماتیک گیر کنند.
- سیلندرها آسیب ببینند.
- فیلترها سریع اشباع شوند.
- درایر عملکرد مناسبی نداشته باشد.
- کیفیت رنگآمیزی کاهش پیدا کند.
- در صنایع غذایی، دارویی و الکترونیک محصول غیرقابل استفاده شود.
در بسیاری از کارخانهها، هزینه خسارت ناشی از آلودگی روغنی بسیار بیشتر از هزینه تعمیر خود کمپرسور است.
تفاوت علت ورود روغن در کمپرسور اسکرو و پیستونی
از آنجایی که دو مدل رایج و پر مصرف کمپرسور باد در ایران، کمپرسور پیستونی و کمپرسور اسکرو می باشند. دلایل وجود روغن در هر کدام از این دو مدل را بصورت مجزا بررسی خواهیم کرد و همچنین راه حل مرتبط را ارائه خواهیم کرد.
دلایل وجود روغن در کمپرسور پیستونی
| علت | دلیل ورود روغن به هوای فشرده | راهحل |
|---|---|---|
| فرسودگی رینگ پیستون | رینگ دیگر آببندی مناسبی ندارد و روغن از کارتل وارد محفظه تراکم میشود. | تعویض رینگ و بررسی سیلندر |
| ساییدگی سیلندر | فاصله بین پیستون و سیلندر زیاد شده و روغن همراه هوا عبور میکند. | تراش یا تعویض سیلندر |
| پر بودن بیش از حد روغن | سطح بالای روغن باعث پاشش بیش از اندازه روغن داخل سیلندر میشود. | تنظیم سطح روغن طبق گیج |
| استفاده از روغن نامناسب | روغن با ویسکوزیته پایین راحتتر وارد مسیر هوا میشود. | استفاده از روغن توصیهشده سازنده |
| خرابی سیستم تهویه کارتل | افزایش فشار داخل کارتل روغن را به سمت سیلندر هدایت میکند. | تمیز یا تعویض دریچه تهویه |
| فرسودگی گاید یا کاسهنمد سوپاپ | روغن از اطراف ساق سوپاپ وارد جریان هوای فشرده میشود. | تعویض قطعات معیوب |
| دمای بیش از حد کمپرسور | روغن رقیق شده و راحتتر همراه هوا منتقل میشود. | رفع مشکل خنککاری |
| فیلتر هوای کثیف | افزایش خلا در ورودی میتواند مکش روغن را تشدید کند. | تعویض فیلتر هوا |
دلایل وجود روغن در کمپرسور اسکرو
| علت | دلیل ورود روغن به هوای فشرده | راهحل |
|---|---|---|
| خرابی سپراتور روغن (Oil Separator) | سپراتور قادر به جداسازی قطرات روغن نیست و روغن وارد هوای خروجی میشود. | تعویض سپراتور |
| مسدود شدن سپراتور | افزایش اختلاف فشار باعث عبور روغن از سپراتور میشود. | تعویض سپراتور |
| خرابی شیر اسکاونج (Scavenge Line) | روغن جمعشده در سپراتور به مخزن برنمیگردد و وارد خروجی هوا میشود. | تمیزکاری یا تعویض شیر |
| سطح بالای روغن | روغن بیش از حد وارد محفظه تراکم شده و سپراتور توان جداسازی کامل ندارد. | تنظیم سطح روغن |
| فشار کاری پایینتر از حد مجاز | در فشارهای پایین راندمان سپراتور کاهش یافته و روغن بیشتری عبور میکند. | کارکرد کمپرسور در فشار طراحی |
| استفاده از روغن نامناسب | روغن کف کرده یا بهخوبی جدا نمیشود. | استفاده از روغن اصلی کمپرسور |
| گرفتگی فیلتر برگشت روغن | روغن جمعشده در سپراتور تخلیه نمیشود و همراه هوا خارج میشود. | تمیز یا تعویض فیلتر |
| خرابی شیر حداقل فشار (Minimum Pressure Valve) | فشار لازم برای عملکرد صحیح سپراتور ایجاد نمیشود و روغن بیشتری وارد هوای فشرده میشود. | تعمیر یا تعویض شیر |
| خرابی ترموستات روغن | افزایش دمای روغن باعث کاهش ویسکوزیته و افزایش انتقال آن به هوا میشود. | بررسی و تعویض ترموستات |
| فرسودگی ایرند (Air End) | افزایش لقی روتورها باعث حمل روغن بیشتر در جریان هوا میشود. | اورهال یا تعویض ایرند |
۱- خرابی فیلتر سپراتور روغن (Oil Separator)
شایعترین علت در کمپرسورهای اسکرو همین مورد است. وظیفه سپراتور این است که قطرات روغن را از هوای فشرده جدا کند. اگر سپراتور:
- اشباع شود،
- پاره شود،
- کیفیت مناسبی نداشته باشد،
- یا عمر آن تمام شده باشد،
روغن مستقیماً وارد هوای خروجی خواهد شد.
نشانهها: مصرف روغن زیاد، فیلترها روغنی میشوند، خروجی کمپرسور چرب است.
۲- سطح روغن بیش از حد استاندارد
پر کردن بیش از حد مخزن روغن تصور رایجی است که “روغن بیشتر یعنی محافظت بهتر”، اما نتیجه برعکس است.
وقتی سطح روغن از محدوده مجاز بالاتر باشد:
- روغن راحتتر وارد مسیر هوا میشود.
- سپراتور تحت فشار بیشتری قرار میگیرد.
- مقدار روغن خروجی افزایش پیدا میکند.
همیشه سطح روغن را طبق گیج یا شیشه بازدید و در شرایط توصیهشده سازنده بررسی کنید.
۳- گرفتگی خط برگشت روغن (Oil Return Line)
در کمپرسور اسکرو، روغنی که توسط سپراتور جدا میشود باید دوباره به مدار روغن برگردد. اگر این مسیر:
- گرفته باشد،
- شیر یکطرفه آن خراب باشد،
- یا لوله آسیب دیده باشد،
روغن داخل سپراتور جمع شده و همراه هوا خارج میشود.
۴- خرابی یا بیکیفیت بودن سپراتور
گاهی سپراتور هنوز نو است اما کیفیت لازم را ندارد.
سپراتورهای غیراستاندارد ممکن است از همان روز اول مقدار بیشتری روغن عبور دهند و اختلاف فشار بیشتری ایجاد کنند. استفاده از قطعات مصرفی باکیفیت، اگرچه هزینه اولیه بیشتری دارد، معمولاً هزینههای نگهداری را کاهش میدهد.
۵- استفاده از روغن نامناسب
همه روغنهای صنعتی برای کمپرسور مناسب نیستند. اگر:
- ویسکوزیته اشتباه باشد،
- روغن مخصوص کمپرسور نباشد،
- روغنهای مختلف با هم مخلوط شوند،
احتمال عبور روغن از سپراتور افزایش پیدا میکند و همچنین عمر قطعات کاهش مییابد.
۶- فرسودگی رینگ یا سیلها
این علت بیشتر در کمپرسورهای پیستونی دیده میشود.
وقتی رینگ پیستون ساییده شود، روغن از محفظه کارتل وارد محفظه تراکم شده و همراه هوای فشرده خارج میشود.
نشانههای آن: مصرف زیاد روغن، افت فشار ،کاهش راندمان میباشد.
۷- پایین بودن دمای کاری کمپرسور
کمپرسور باید در محدوده دمای طراحی خود کار کند.
اگر دما بیش از حد پایین باشد، جداسازی روغن در سپراتور ممکن است بهخوبی انجام نشود و میزان روغن خروجی افزایش یابد. این مشکل میتواند در راهاندازی اولیه یا محیطهای بسیار سرد بیشتر دیده شود.
۸- فشار کاری نامناسب
کارکرد طولانیمدت خارج از محدوده فشار طراحی میتواند عملکرد سیستم جداسازی روغن را تحت تأثیر قرار دهد.
اگر فشار سیستم بهدرستی تنظیم نشده باشد، بهتر است علاوه بر بررسی تنظیمات، وضعیت پرشرسوئیچ یا کنترلر و شیرهای مرتبط نیز بررسی شود. اگر کمپرسور شما علاوه بر خروج روغن، یکسره نیز کار میکند، مقاله علت خاموش نشدن کمپرسور باد را مطالعه کنید
۹- خرابی تجهیزات جانبی کمپرسور باد
گاهی اصلاً کمپرسور مقصر نیست. ممکن است:
- فیلتر خط خراب باشد.
- درین اتوماتیک عمل نکند.
- درایر مشکل داشته باشد.
- روغن از داخل لولههای قدیمی وارد سیستم شود.
به همین دلیل، قبل از باز کردن کمپرسور، کل مسیر هوای فشرده را بررسی کنید.
چگونه وجود روغن در هوای فشرده را تشخیص دهیم؟
| علامت | احتمال بیشتر |
|---|---|
| مصرف روغن زیاد | سپراتور یا نشتی داخلی |
| دود آبی | رینگ پیستون |
| خروجی روغنی از روز اول بعد از تعویض سپراتور | سپراتور بیکیفیت یا نصب نادرست |
| فقط یک خط تولید روغنی است | مشکل لولهکشی یا تجهیزات همان خط |
| تمام خروجیها روغنی هستند | خود کمپرسور |
راهکار رفع مشکل وجود روغن در هوای فشرده کمپرسور
بهتر است عیبیابی را به ترتیب زیر انجام دهید:
- سطح روغن را بررسی کنید.
- خروجی کمپرسور را از نظر وجود روغن بررسی کنید.
- سپراتور و اختلاف فشار آن را کنترل کنید.
- مسیر برگشت روغن را بررسی کنید.
- کیفیت روغن مصرفی را ارزیابی کنید.
- فیلترهای خط را بررسی کنید.
- در صورت ادامه مشکل، وضعیت رینگها، سیلها یا واحد هواساز توسط تکنسین بررسی شود.
این ترتیب باعث میشود ابتدا موارد کمهزینهتر بررسی شوند و از تعویض غیرضروری قطعات جلوگیری شود. اما با این وجود بهترین راه کار ارسال کمپرسور به مرکز تخصصی تعمیر کمپرسور باد است.
بیتوجهی به این مشکل چه پیامدهایی دارد؟
ورود روغن به سیستم هوای فشرده تنها کیفیت هوا را کاهش نمیدهد، بلکه میتواند به شیرهای برقی، جکهای پنوماتیکی، ابزارهای بادی، خشککنها و فیلترهای خط نیز آسیب وارد کند. علاوه بر این، آلودگی روغنی باعث افزایش هزینههای تعمیرات، کاهش عمر تجهیزات و افزایش مصرف انرژی خواهد شد. در صنایع حساس نیز احتمال برگشت محصولات از سوی مشتریان به دلیل آلودگی سطحی وجود دارد. به همین دلیل رفع سریع این مشکل از نظر اقتصادی و فنی اهمیت بسیار زیادی دارد.
چگونه از ورود روغن به هوای فشرده کمپرسور جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از ورود روغن به هوای فشرده، بسیار سادهتر و کمهزینهتر از تعمیرات اساسی کمپرسور است. مهمترین اقدام، اجرای برنامه منظم نگهداری و سرویس دستگاه است. بررسی سطح روغن، استفاده از روغن استاندارد، تعویض بهموقع سپراتور و فیلترها، کنترل عملکرد سیستم خنککننده و بازدید دورهای قطعات داخلی، احتمال بروز این مشکل را تا حد زیادی کاهش میدهد. همچنین نصب تجهیزات فیلتراسیون مناسب در مسیر خروجی هوا، کیفیت هوای فشرده را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد و از ورود ذرات روغنی به تجهیزات مصرفکننده جلوگیری میکند.
جمعبندی
وجود روغن در هوای فشرده معمولاً نشانه وجود یک ایراد در سیستم کمپرسور یا تجهیزات جانبی است. در کمپرسورهای اسکرو، خرابی سپراتور، مسیر برگشت روغن و استفاده از روغن نامناسب از رایجترین دلایل هستند. در کمپرسورهای پیستونی نیز فرسودگی رینگها و سیلها نقش پررنگی دارد.
با یک عیبیابی مرحلهبهمرحله، میتوان در بسیاری از موارد علت اصلی را بدون صرف هزینههای غیرضروری پیدا کرد. اگر وجود روغن در هوای فشرده برای فرآیند تولید شما قابل قبول نیست، شاید استفاده از کمپرسور اویل فری گزینه مناسبتری باشد. تفاوت کمپرسور اویل فری و اویل اینجکت را بخوانید.
سوالات متداول
آیا وجود مقدار کمی روغن در هوای فشرده طبیعی است؟
در برخی کمپرسورهای روغنی، وجود مقدار بسیار کمی بخار روغن طبیعی است؛ اما مشاهده قطرات روغن یا آلودگی محسوس نشاندهنده وجود مشکل در سیستم است.
آیا خرابی سپراتور همیشه علت اصلی این مشکل است؟
خیر. خرابی سپراتور یکی از رایجترین دلایل است، اما فرسودگی رینگ پیستون، روغن نامناسب، خرابی شیر حداقل فشار یا مشکلات سیستم خنککننده نیز میتوانند باعث ورود روغن به هوای خروجی شوند.
هر چند وقت یکبار باید سپراتور و فیلترها تعویض شوند؟
زمان تعویض به میزان کارکرد کمپرسور و توصیه سازنده بستگی دارد، اما انجام سرویسهای دورهای منظم بهترین راه برای جلوگیری از بروز این مشکل است.
آیا فیلترهای خط میتوانند تمام روغن را حذف کنند؟
فیلترهای مناسب میتوانند بخش زیادی از ذرات روغنی را حذف کنند، اما اگر منبع اصلی آلودگی برطرف نشود، مشکل همچنان ادامه خواهد داشت.
